Τα διαλύματα ύγρανσης χρησιμοποιούνται σε μία εκτυπωτική μηχανή offset για να εμποδίζουν την προσκόλληση της μελάνης στα μη εμφανισμένα σημεία της μεταφοράς. Ένα διάλυμα ύγρανσης πρέπει να καλύπτει επτά βασικές λειτουργίες:

• Με την βοήθεια μίας λεπτής επίστρωσης νερού, κρατάει μακριά την μελάνη από τα τμήματα της μεταφοράς που θα εκτυπώσουν.
• Διατηρεί την υδρόφιλη φύση της μεταφοράς
• Καθαρίζει γρήγορα την μελάνη από το υπόστρωμα κατά την έναρξη της εκτύπωσης
• Προάγει την γρήγορη διασπορά του νερού επάνω στην μεταφορά
• Βοηθάει στην ομοιόμορφη ροή του νερού διαμέσου των ελαστικών κυλίνδρων ύγρανσης
• Βοηθάει στην "λίπανση" της μεταφοράς και του καουτσούκ
• Ελέγχει την γαλακτωματοποίηση της μελάνης και του νερού

Τα διαλύματα ύγρανσης γενικά αποτελούνται από τα εξής βασικά συστατικά:

A.Νερό - που αποτελεί το μεγαλύτερο ποσοστό του διαλύματος ύγρανσης

B.Οξύ - που ελαττώνει το pH, διατηρώντας την εργασία επάνω στην μεταφορά ευαίσθητη στην μελάνη και τις επιφάνειες του φόντου ευαίσθητες στο νερό.

Γ. Μέσα διάβρεξης ή (επιφανειοδραστικά υλικά) - που ελαττώνουν την επιφανειακή τάση του νερού επιτρέποντάς του έτσι να διατηρεί τα υδρόφιλα χαρακτηριστικά των περιοχών της μεταφοράς που δεν τυπώνουν. Μειώνοντας την ποσότητα του νερού που απαιτείται για τον καθαρισμό της μεταφοράς, παράλληλα ελαττώνουν την ποσότητα της μελάνης που χρειάζεται για εκτύπωση. Η Ισοπροπυλική Αλκοόλη ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς διαβρέκτες.

Δ. Σταθεροποιητές της μεταφοράς � ελαττώνουν την διαβρωτική δράση του οξέος επάνω στην αλουμινένια μεταφορά. Αυτό θα επεκτείνει την ζωή της μεταφοράς και θα βοηθήσει στην γενική ποιότητα της εκτύπωσης. Κάποια διαλύματα ύγρανσης περιέχουν ακόμα και αντιβακτηριακά πρόσθετα. Κάποια άλλα πρόσθετα μπορεί να είναι ρυθμιστικά διαλύματα που θα κρατήσουν το διάλυμα όξινο, ενώσεις σιλικόνης που θα εντείνουν τα χαρακτηριστικά αποκόλλησης του καουτσούκ και θα ελαττώσουν την τάση συσσώρευσης του χαρτιού επάνω σε αυτό, κά.

Ε. Αραβικό κόμμι - Η βασική λειτουργία του είναι να προσκολλάται στις περιοχές της μ που μεταφοράς που δεν θα δεχτούν μελάνη και να τις προστατεύσει από την επικάθιση αυτού και να διατηρεί καθαρές. Το Αραβικό κόμμι βοηθάει επίσης και στην προστασία της μεταφοράς από την υγρασία και την χημική προσβολή κατά την διάρκεια του σταματήματος της μηχανής.
Γενικά, το οξύ, τα μέσα διάβρεξης, οι σταθεροποιητές και το αραβικό κόμμι συνδυάζονται σε αυτό που ονομάζεται συμπύκνωμα διαλύματος ύγρανσης και εκτυπωτές το προμηθεύονται έτοιμο σε συσκευασμένα δοχεία και απλά το χρησιμοποιούν σαν πρόσθετο στο νερό.


Δύο βασικές ιδιότητες του διαλύματος ύγρανσης είναι το pH και η αγωγιμότητα.

Τι είναι το pH? Στα λατινικά τα γράμματα αυτά προέρχονται από τις λέξεις �potential Hydrogenii�. To pH, είναι μία μέτρηση του βαθμού οξύτητας ή αλκαλικότητας ενός υδατικού διαλύματος. Δηλαδή πόσο πολύ ή λίγο όξινο είναι το διάλυμα. Το pH, είναι πολύ σημαντική παράμετρος για την διατήρηση μιας απρόσκοπτης και υψηλής ποιότητας εκτύπωση. Ο σκοπός ύπαρξης του οξέος στο διάλυμα ύγρανσης είναι βασικά η ενίσχυση της δράσης του Αραβικού κόμμι. Ένα οξύ όπως το φωσφορικό ή το κιτρικό, σε μία αρκετά μεγάλη αραίωση και σε συνδυασμό με το Αραβικό κόμμι, θα ελευθερώσει τα μόρια του Αραβικού οξέος από το κόμμι και θα τα επιτρέψει να ενωθούν με τα μεταλλικά οξείδια (αλουμινίου), επάνω στην μεταφορά. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία της επιθυμητής υδρόφιλης επιφάνειας επάνω στην μεταφορά.
Η ιδιότητα αυτή δεν είναι μόνιμη αλλά καταστρέφεται σε σύντομο χρονικό διάστημα, αποκαθίσταται όμως και ενισχύεται κάθε φορά που η μεταφορά δέχεται μία επίστρωση διαλύματος ύγρανσης από τους αντίστοιχους ελαστικούς κυλίνδρους. Για να διατηρήσουμε σταθερό το pH του διαλύματος, καθώς χημικά όπως το Ανθρακικό Ασβέστιο που προέρχεται από το χαρτί τείνουν να το μεταβάλλουν, θα πρέπει να προσθέσουμε και κάποια υλικά που θα παίξουν ένα ρυθμιστικό ρόλο. Ο ρόλος αυτός θα είναι η σταθερή διατήρηση του pH καθ� όλη την διάρκεια της εκτύπωσης.

Αγωγιμότητα, είναι η ικανότητα ή η δύναμη μεταφοράς ενός ηλεκτρικού φορτίου. Στο νερό ή σε οποιοδήποτε υδατικό διάλυμα, ο βαθμός αγωγιμότητας προσδιορίζεται από τον αριθμό των ιόντων που βρίσκονται μέσα στο διάλυμα σαν αποτέλεσμα ύπαρξης κάποιων ανόργανων ή άλλων χημικών ενώσεων σε αυτό. Βασικά όσο μεγαλύτερη είναι η συγκέντρωση των ιόντων τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η αγωγιμότητα. Το νερό γενικά περιέχει μικρό αριθμό ιόντων, και σαν αποτέλεσμα, εμφανίζει χαμηλή αγωγιμότητα. Το Υδροχλωρικό οξύ από την άλλη έχει υψηλό περιεχόμενο σε ιόντα και σαν αποτέλεσμα είναι ένας άριστος αγωγός του ηλεκτρισμού, δείχνοντας υψηλή αγωγιμότητα. Η αλκοόλη από την άλλη δεν άγει καθόλου το ηλεκτρικό ρεύμα και δείχνει αγωγιμότητα μηδέν. Η Γλυκερίνη το ίδιο.

Καθώς λοιπόν ο εκτυπωτής προσθέτει αλκοόλη και γλυκερίνη, το διάλυμα θα αραιώσει με αποτέλεσμα την μείωση της αγωγιμότητας. Τι σημαίνει όμως αυτό? Απλά σημαίνει ότι η αγωγιμότητα μπορεί να είναι μία μέτρηση των ρύπων που εισέρχονται μέσα στο διάλυμα ύγρανσης. Οι ρύποι αυτοί μπορεί να είναι σε θέση να αυξήσουν τις τιμές της αγωγιμότητας του διαλύματος ύγρανσης.
Για την μέτρηση της ηλεκτρικής αγωγιμότητας χρησιμοποιείται ένα όργανο που ονομάζεται αγωγιμόμετρο. Κάποια από αυτά τα όργανα μπορούν να μετρήσουν ταυτόχρονα και το pH του διαλύματος οπότε ο εκτυπωτής έχει την δυνατότητα να μετρήσει και τις δύο παραμέτρους μαζί. Το μέγεθος μέτρησης της αγωγιμότητας είναι το �mhos�, αλλά επειδή οι τιμές της αγωγιμότητας στα διαλύματα ύγρανσης είναι πολύ μικρές την μετράμε συνήθως σε "micro-mhos".
Σε αντίθεση με αυτό που γενικά πιστεύει ο κόσμος, δεν υπάρχει μία "μαγική" τιμή αγωγιμότητας. Αυτό που συνήθως κάνει ο εκτυπωτής είναι να μετρήσει το pH και την αγωγιμότητα του νερού που χρησιμοποιεί και την καταγράφει. Προσθέτοντας κάθε φορά ίσες ποσότητες από το έτοιμο συσκευασμένο συμπύκνωμα διαλύματος ύγρανσης ξαναμετρά τις τιμές του pH και αγωγιμότητας τις καταγράφει και κατασκευάζει ένα διάγραμμα.

Όταν ο εκτυπωτής προσθέτει ένα ρυθμιστικό διάλυμα pH στο νερό, το pH αρχικά θα αρχίσει να μειώνεται φτάνοντας σε ένα επίπεδο όπου και θα σταθεροποιηθεί. Όσο περισσότερο και εάν προσθέτουμε ρυθμιστικό διάλυμα δεν θα καταφέρουμε να ελαττώσουμε την τιμή του pH κάτω από την προκαθορισμένη. Εάν όμως ο εκτυπωτής συνεχίζει να προσθέτει ρυθμιστικό διάλυμα αυτό που θα καταφέρει είναι να αυξήσει την αγωγιμότητα του διαλύματος. Ο εκτυπωτής συνήθως θα προσθέσει συμπύκνωμα διαλύματος ύγρανσης μέχρι του σημείου που αυτός έχει συνηθίσει να εργάζεται και οι εκτυπώσεις του έχουν ποιοτικό αποτέλεσμα.

Τώρα θα πρέπει α κατασκευαστεί ένα διάγραμμα που θα δείχνει τις τιμές του pH και αγωγιμότητας σε σχέση με την ποσότητα του συμπυκνώματος που προσθέταμε κάθε φορά. Εάν για παράδειγμα ο εκτυπωτής βρίσκει ότι με 150 ml ρυθμιστικού διαλύματος σε 4 λίτρα νερού επιτυγχάνει ένα pH 4.4 και μία αγωγιμότητα 1800 micromhos - τότε αυτές πρέπει να είναι οι αναφορικές του τιμές.

Ο εκτυπωτής θα πρέπει να παρακολουθεί αυτές τις τιμές τουλάχιστον δύο φορές σε κάθε βάρδια, διαφορετικά δεν θα έχει καμία ένδειξη για την τάση των επερχόμενων προβλημάτων.

Εάν για παράδειγμα ο εκτυπωτής παρατηρήσει μία αύξηση της αγωγιμότητας από τα 1800 μmhos στα 3000 μmhos τότε θα σημαίνει ότι ένα υψηλό ποσοστό ρύπων έχει προσβάλει το υδατικό διάλυμα που συνεπάγεται στην εμφάνιση κάποιων προβλημάτων στην εκτύπωση. Οι ρύποι αυτοί θα εμποδίσουν τα λειτουργικά πρόσθετα του διαλύματος ύγρανσης να προστατεύσουν με αποτελεσματικότητα τα σημεία της μεταφοράς που δεν θα εκτυπώσουν.

Η σκληρότητα του νερού είναι επίσης πολύ σημαντική, καθώς το �σκληρό� νερό περιέχει ανόργανα άλατα του Ασβεστίου και του Μαγνησίου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε �άσπρισμα� του καουτσούκ. Το αγωγιμόμετρο μπορεί επίσης να μετρήσει και την σκληρότητα του νερού. Ένα νερό με σκληρότητα 500 mg/l ή 500 ppm είναι ακατάλληλο για την λιθογραφία.

Πολλές φορές η Ισοπροπυλική αλκοόλη, χρησιμοποιείται σε ποσοστό μέχρι και 20% για να βοηθήσει το διάλυμα ύγρανσης να �απλώσει� καλύτερα επάνω στους ελαστικούς κυλίνδρους ύγρανσης, στις εκτυπωτικές μηχανές που χρησιμοποιούν συνεχόμενα συστήματα ύγρανσης. Η Ισοπροπυλική αλκοόλη είναι επίσης ένας πολύ καλός διαβρέκτης. Το χαρακτηριστικό αυτό επιτρέπει στο διάλυμα ύγρανσης την ομοιόμορφη διάβρεξη της μεταφοράς.
Τον τελευταίο καιρό, περιβαλλοντικοί λόγοι θέλουν την IPA (Ισοπροπυλική αλκοόλη), να καταργείται σταδιακά από τους χώρους εκτύπωσης.

Τον τελευταίο καιρό κυκλοφορούν διάφορα υποκατάστατα της IPA που βασικά είναι μίγματα διαφόρων διαλυτών. Τα κύρια μειονεκτήματά τους είναι:

• Αποτελούν ισχυρούς διαλύτες για την μελάνη
• Δεν είναι πτητικά

Εξαιτίας του συνδυασμού των παραπάνω λόγων, έχουν την τάση να παραμένουν μέσα στο διάλυμα ύγρανσης και ταυτόχρονα να αποσπούν κάποια από τα συστατικά της μελάνης. Τελικά αυτό μπορεί να μολύνει το διάλυμα ύγρανσης. Αυτό σημαίνει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό το διάλυμα ύγρανσης να καθαρίζεται σε μία συστηματική βάση.

Μία άλλη βασική παράμετρος του διαλύματος ύγρανσης είναι το pH. Σχεδόν όλα τα διαλύματα ύγρανσης διατηρώνται σε ένα όξινο επίπεδο με pH κάτω του 7. Ο πιο συχνός τρόπος μέτρησης του pH είναι η μέτρηση με κάποιο πεχάμετρο.

Παρόλα αυτά για να βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείται η σωστή συγκέντρωση συμπυκνώματος του διαλύματος ύγρανσης, η μέτρηση της αγωγιμότητας είναι η μόνη που δίνει μία σαφή ένδειξη. Η ηλεκτρική αγωγιμότητα των διαλυμάτων ύγρανσης είναι μία ιδιότητα αρκετά ευαίσθητη στις αλλαγές της συγκέντρωσης. Επομένως, η χρήση της αγωγιμότητας για τον έλεγχο των διαλυμάτων ύγρανσης είναι σαφώς προτιμότερα και πιο αξιόπιστη από την μέτρηση του pH.